De termen uit de koeltechniek, F-gassenregelgeving en certificering — uitgelegd in gewone taal. Klik door naar de verdieping of reken direct uit of een installatie logboekplichtig is.
De Europese F-gassenregels en wat ze concreet van een koeltechnisch bedrijf eisen.
Gefluoreerde broeikasgassen: synthetische gassen die veel als koudemiddel worden gebruikt en een sterk broeikaseffect hebben.
F-gassen vangen warmte vele malen sterker in dan CO2. Daarom reguleert de EU hun gebruik streng: lekcontrole, certificering, registratie en een geleidelijke afbouw (phase-down) van de meest schadelijke types.
Zie ook: HFK, GWP, EU 517/2014, EU 2024/573
De F-gassenverordening die van 2015 tot 11 maart 2024 gold en eisen stelde aan lekcontrole, certificering, registratie en de HFK-phase-down. Ingetrokken en vervangen door (EU) 2024/573; het oude nummer circuleert nog volop, en de artikelnummers zijn niet één-op-één meeverhuisd.
Zie ook: EU 2024/573, Lekcontrole, Logboekplicht
De herziene F-gassenverordening (van kracht sinds 11 maart 2024) die 517/2014 vervangt en de afbouw van HFK's versnelt.
De verordening scherpt de phase-down aan, stelt extra eisen aan apparatuur met hoog-GWP-koudemiddelen en zet koers richting een vrijwel volledige HFK-uitfasering. Voor de meeste installatiebedrijven blijven de praktische plichten — lekcontrole, logboek, gecertificeerd personeel — overeind, maar de keuze van koudemiddel verschuift.
Zie ook: EU 517/2014, F-gas phase-down, F-gas quotum
De stapsgewijze verlaging van de hoeveelheid HFK's (in CO2-equivalent) die in de EU op de markt mag worden gebracht.
Zie ook: F-gas quotum, EU 2024/573, CO2-equivalent
Het systeem dat per producent/importeur een maximum (in ton CO2-equivalent) stelt aan de HFK's die jaarlijks op de markt komen.
Het quotum daalt in stappen, waardoor hoog-GWP-koudemiddelen schaarser en duurder worden. Dit raakt installateurs indirect: prijs en beschikbaarheid van bijvulling veranderen sneller dan veel klanten verwachten.
Zie ook: F-gas phase-down, EU 2024/573
De verplichting om per installatie met ≥5 ton CO2-equivalent een logboek bij te houden met koudemiddel-mutaties en lekcontroles.
De drempel wordt bepaald door koudemiddel-vulling (kg) × GWP. Voor hermetisch gesloten systemen geldt een hogere grens (vanaf 10 ton CO2-equivalent). Twijfel je of een installatie eronder valt? Reken het hieronder uit.
Zie ook: CO2-equivalent, Lekcontrole, Installatielogboek
Periodieke controle op koudemiddellekkage; de frequentie hangt af van de CO2-equivalent van de installatie.
Richtlijn: vanaf 5 ton CO2-equivalent jaarlijks, vanaf 50 ton halfjaarlijks en vanaf 500 ton is een vast lekkagedetectiesysteem verplicht (naast halfjaarlijkse controle). Een correct lekdetectiesysteem kan de vereiste frequentie halveren.
Zie ook: Lekkagedetectiesysteem, CO2-equivalent, Logboekplicht
Een vast gemonteerd systeem dat koudemiddellekkage automatisch detecteert; verplicht vanaf 500 ton CO2-equivalent.
Zie ook: Lekcontrole, CO2-equivalent
BRL 100, BRL 200, STEK en BRL K25000 — wie mag aan koudemiddel- of gasverbrandingsinstallaties werken.
De beoordelingsrichtlijn op basis waarvan een koeltechnisch bedrijf het verplichte F-gassen-bedrijfscertificaat behaalt.
BRL 100 beschrijft de eisen aan het kwaliteitssysteem, de uitrusting en de werkwijze van het bedrijf. Een geaccrediteerde certificerende instelling toetst dit en geeft het certificaat af; daarna volgt periodieke controle.
Zie ook: STEK, F-gassen-bedrijfscertificaat, BRL 200
De beoordelingsrichtlijn voor het F-gassen-persoonscertificaat: de vakbekwaamheid van de individuele monteur.
Zie ook: F-gassen-persoonscertificaat, BRL 100
Kiwa's certificatieschema voor CO-veiligheidscertificering van gasverbrandingsinstallaties onder het wettelijke CO-certificeringsstelsel (Bbl) — een alternatieve, deels op afstand getoetste route naast BRL 6000-25, gericht op zzp'ers en kleine bedrijven.
BRL K25000 gaat over koolmonoxide-preventie bij gasverbrandingsinstallaties, niet over koudemiddelen of F-gassen. De term wordt in de koeltechniek-sector soms ten onrechte gebruikt voor de jaarlijkse BRL 100-controle-audit — dat is een andere, ongerelateerde controle op koudemiddel-administratie.
Zie ook: Certificerende instelling (CI)
In de volksmond staat 'STEK-erkend' voor een bedrijf met het verplichte F-gassen-bedrijfscertificaat; STEK verwijst historisch naar de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek.
Zie ook: BRL 100, F-gassen-bedrijfscertificaat
Het wettelijk verplichte certificaat voor bedrijven die werkzaamheden uitvoeren aan installaties met F-gassen als koudemiddel.
Zie ook: BRL 100, STEK, F-gassen-persoonscertificaat
Het verplichte diploma/certificaat (categorie I–IV) voor de individuele monteur die aan koudemiddel-systemen werkt.
Zie ook: BRL 200, F-gassen-bedrijfscertificaat
Een door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerde organisatie die bedrijfs- en persoonscertificaten afgeeft en audits uitvoert.
Zie ook: Raad voor Accreditatie (RvA), BRL 100, BRL K25000
De Nederlandse organisatie die certificerende instellingen accrediteert en zo de betrouwbaarheid van certificaten bewaakt.
Zie ook: Certificerende instelling (CI)
Veelgebruikte koudemiddelen, hun aardopwarmingsvermogen en de CO2-equivalent-rekensom.
De werkvloeistof in een koelinstallatie of warmtepomp die warmte opneemt en afgeeft via verdampen en condenseren.
Zie ook: GWP, HFK, Natuurlijk koudemiddel, Koudemiddel-balans
Global Warming Potential: hoeveel sterker een gas opwarmt dan CO2 over 100 jaar. CO2 heeft GWP 1.
Hoe hoger het GWP, hoe sneller een installatie de logboek- en lekcontrole-drempels haalt. R290 (propaan) heeft GWP 3; R404A heeft GWP 3922 — meer dan duizend keer zo hoog.
Zie ook: CO2-equivalent, HFK, Natuurlijk koudemiddel
De koudemiddel-vulling (kg) vermenigvuldigd met het GWP; bepaalt of een installatie logboek- en lekcontroleplichtig is.
Voorbeeld: 3 kg R410A (GWP 2088) = 6.264 kg CO2-equivalent ≈ 6,3 ton. Dat is boven de 5-ton-grens, dus jaarlijkse lekcontrole en een logboek zijn verplicht.
Zie ook: GWP, Logboekplicht, Lekcontrole
Hydrofluorkoolwaterstoffen: de meest gebruikte synthetische F-gassen-koudemiddelen (zoals R410A en R134a), vaak met hoog GWP.
Hydrofluorolefinen: nieuwere koudemiddelen met zeer laag GWP, zoals R1234yf, die hoog-GWP-HFK's vervangen.
Een koudemiddel dat in de natuur voorkomt en een zeer laag GWP heeft, zoals propaan (R290), CO2 (R744) en ammoniak (R717).
Zie ook: R290, R744 (CO2), GWP
HFK-koudemiddel met GWP 675; veelgebruikt in moderne split-airco's en warmtepompen.
HFK-mengsel met GWP 2088; lange tijd de standaard in airco en warmtepomp, wordt vanwege het hoge GWP uitgefaseerd.
Zie ook: R32, R454B, CO2-equivalent
HFK met GWP 1430; onder meer toegepast in koeling en oudere auto-airco.
HFK-mengsel met GWP 3922; veel in (oudere) commerciële en diepvrieskoeling, wordt versneld uitgefaseerd.
Door het hoge GWP haalt een installatie met R404A de logboek-drempel al bij ongeveer 1,3 kg vulling. Vervanging door lager-GWP-alternatieven is een terugkerend gespreksonderwerp met klanten.
Zie ook: GWP, CO2-equivalent, F-gas phase-down
Propaan, een natuurlijk koudemiddel met GWP 3; brandbaar (A3) en steeds vaker toegepast in warmtepompen.
Zie ook: Natuurlijk koudemiddel, GWP
CO2 als koudemiddel, met GWP 1; veel toegepast in supermarktkoeling en transkritische systemen.
Zie ook: Natuurlijk koudemiddel, GWP
Koudemiddel-mengsel met GWP 466; een van de opvolgers van R410A in nieuwe airco's en warmtepompen.
HFO met GWP 4; onder meer toegepast in moderne auto-airco als vervanger van R134a.
Het sluitend administreren van alle koudemiddel-mutaties (bijvullen, aftappen, terugwinnen) per installatie.
Een sluitende balans laat zien hoeveel koudemiddel er in een systeem zit en hoeveel er is bij- of afgevuld. Bij een audit is dit het eerste wat een controleur natrekt.
Zie ook: Terugwinnen (recovery), Installatielogboek, CO2-equivalent
Het afzuigen en opvangen van koudemiddel uit een installatie voor hergebruik of vernietiging, in plaats van afblazen.
Zie ook: Koudemiddel-balans
De documenten waarmee je werk en koudemiddel-mutaties audit-proof vastlegt.
Het document waarop een monteur de uitgevoerde werkzaamheden, materialen en metingen vastlegt en de klant ondertekent.
Zie ook: Installatielogboek, Koudemiddel-balans
Het (digitale) dossier per installatie met installatiegegevens, koudemiddel-mutaties, lekcontroles en onderhoud.
Zie ook: Logboekplicht, Koudemiddel-balans, Werkbon
De houder of eigenaar van de installatie die wettelijk verantwoordelijk is voor lekcontroles en het bijhouden van het logboek.
In de EU-verordening heet dit de 'operator'. In de praktijk regelt het installatiebedrijf de uitvoering, maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de exploitant.
Zie ook: Logboekplicht, Lekcontrole
LMRA, VCA en transport-keuringen die in de koeltechniek terugkomen.
Last Minute Risico Analyse: een korte risico-check die de monteur vlak vóór aanvang van het werk op locatie uitvoert.
Zie ook: VCA
Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers: een certificering voor veilig werken die opdrachtgevers vaak eisen.
Zie ook: LMRA
Keuring op basis van de internationale ATP-overeenkomst voor het vervoer van aan bederf onderhevige levensmiddelen in gekoelde voertuigen.
Maandelijks opzegbaar. Geen verlengingstrucs.
Account aanmaken