Nieuwe F-gassenverordening (EU 2024/573) — wat verandert er voor jou?
De vervanger van Verordening 517/2014 is in maart 2024 in werking getreden. Quota verlaagd, nieuwe verboden op hoge-GWP-koudemiddelen. Wat moet je nu plannen?
Op 11 maart 2024 is Verordening (EU) 2024/573 in werking getreden — de opvolger van de oude F-gassenverordening 517/2014. Voor de Nederlandse installateur betekent dit: scherpere quota, nieuwe verboden, en — op termijn — een verschuiving naar natuurlijke koudemiddelen.
Het quota-systeem wordt strenger
Het quota-systeem regelt hoeveel F-gassen er per jaar in de EU op de markt mogen komen, uitgedrukt in CO₂-equivalent. De nieuwe verordening verlaagt dit quota stapsgewijs richting vrijwel nul in 2050 — vergeleken met 2015 een reductie van 95%+.
Wat je in praktijk merkt: prijzen van R-410A en R-134a stijgen significant in de komende jaren. Vanaf 2032 mag virgin R-410A en R-134a in stationaire koelinstallaties (exclusief chillers) niet meer gebruikt worden voor onderhoud of service; alleen gerecycled / teruggewonnen materiaal blijft dan toegestaan. Tip: bouw een eigen voorraad teruggewonnen koudemiddel op via consequente TERUGWINNING-mutaties — terug-gewonnen materiaal telt niet mee in het quota en is straks goud waard.
Verboden op nieuwe installaties
De verordening verbiedt niet retroactief — bestaande installaties mogen door en mogen onderhouden worden. Maar nieuwe installaties moeten aan strakkere GWP-grenzen voldoen:
- Al sinds 2022 (uitgebreid in 2025): stationaire commerciële koeling (supermarkten, restaurants) met GWP ≥ 150 mag niet meer nieuw op de markt komen — dit gold al vóór deze verordening en is voortgezet, geen nieuwe stap per 2026.
- Vanaf 2025: nieuwe single-split airco's <3 kg vulling moeten koudemiddel met GWP < 750 hebben.
- Vanaf 2027: nieuwe split-airco's/warmtepompen (lucht-water) t/m 12 kW moeten GWP < 150 hebben.
- Vanaf 2029: hetzelfde geldt voor lucht-lucht-systemen t/m 12 kW; split-systemen boven 12 kW volgen met GWP < 750 (en vanaf 2033 verder naar GWP < 150).
Voor een installateur betekent dit: adviseer klanten nu al over natuurlijke koudemiddelen, vooral bij investeringsbeslissingen die in de komende 5 jaar terugverdiend moeten worden. Een R-410A-installatie die in 2026 nog wel mag worden geleverd, is in 2032 een probleem als de service-prijzen explosief stijgen.
Lekcontrole-frequenties blijven (vrijwel) gelijk
De 5-ton-CO₂-eq-grens uit de oude verordening blijft staan:
- >5 ton CO₂-eq: jaarlijkse lekcontrole verplicht.
- >50 ton: halfjaarlijks.
- >500 ton: per kwartaal.
- Met gemonteerd lekdetectie-systeem mogen frequenties verdubbelen (jaarlijks → 2-jaarlijks, etc.).
Wat dit per koudemiddel-type concreet betekent — en de rekenvoorbeelden voor R-32, R-410A en R-404A — staat in lekcontrole F-gassen: hoe vaak verplicht?. Bij Koldwerk berekenen we automatisch de CO₂-eq-vulling per installatie op basis van de GWP-tabel en genereren we de juiste reminder-cyclus. Zie de koudemiddel-module voor de berekening per installatie.
Wat moet je nu praktisch doen?
1. Inventariseer: welke installaties draaien nog op R-410A, R-404A of R-134a? Dat zijn je toekomstige hoofdpijn-units. 2. Plan retrofits: voor R-410A-installaties bestaan retrofit-paden naar R-454B (GWP 466) — niet altijd technisch ideaal, maar wel een quota-besparing. 3. Recyclage als beleid: laat TERUGWINNING het standaard-protocol zijn bij elke onderhoudsbeurt. Niet alleen bij ontmanteling. 4. Bijscholing: BRL 200-hertoets vanaf 2026 bevat extra modules op natuurlijke koudemiddelen. Plan dit in. 5. Klant-communicatie: zet een korte uitleg op je website en in je offertes over GWP en de verordening. Eindklanten hebben recht op duidelijkheid over de toekomstvastheid van hun investering.
Verder lezen
- Nieuwe F-gassen-certificering A1/A2 2026 — hoe de nieuwe verordening de categorie-indeling voor monteurs verandert.
- BRL 200 — persoonscertificaat F-gassen — wat elke monteur nodig heeft om aan F-gassen te mogen werken.
- Lekcontrole F-gassen: hoe vaak verplicht? — frequentie-drempels per CO₂-eq-vulling.
- GWP-waarden koudemiddelen tabel — de getallen achter de quota-berekening.
Disclaimer: deze samenvatting is gemaakt op basis van Verordening (EU) 2024/573 (opent in nieuw tabblad) en aanvullende uitvoeringshandelingen. Detail-implementaties via NEN, Kiwa en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kunnen wijzigen.
Veelgestelde vragen
Wat is Verordening (EU) 2024/573?
De nieuwe Europese F-gassenverordening die op 11 maart 2024 in werking is getreden, als vervanger van Verordening 517/2014. Hij verlaagt de HFK-quota verder, introduceert nieuwe productverboden op hoge-GWP-koudemiddelen, en bereidt de markt voor op een verdere verschuiving naar natuurlijke koudemiddelen.
Wat verandert er ten opzichte van EU 517/2014?
Strengere phase-down richting vrijwel volledige uitfasering van HFK's in 2050. Nieuwe verboden op specifieke segmenten: split-airco's/warmtepompen t/m 12 kW mogen vanaf 2027 (lucht-water) resp. 2029 (lucht-lucht) geen koudemiddel met GWP ≥150 meer bevatten; systemen boven 12 kW volgen in 2029 (GWP ≥750) en 2033 (GWP ≥150). Verplichte rapportage uitgebreid naar meer marktdeelnemers. Geen retroactieve wijzigingen — bestaande installaties mogen blijven draaien.
Welke koudemiddelen worden verboden?
Geen koudemiddel wordt absoluut verboden. Wel gelden vanaf 2027 (split-airco's/warmtepompen lucht-water t/m 12 kW) en 2029 (lucht-lucht t/m 12 kW, en systemen >12 kW bij GWP ≥750) steeds strengere GWP-grenzen (GWP <150 resp. <750) voor nieuwe apparatuur — dat sluit R-410A (GWP 2.088) en R-404A (GWP 3.922) op termijn uit voor die segmenten. Service en bijvullen van bestaande installaties blijft toegestaan.
Wanneer gaan de quota-cuts in?
De grote cuts vallen in 2027-2029 (quotum omlaag naar circa 12% van de 2015-baseline) en 2030-2032 (naar circa 5%). Hoge-GWP-types vreten onevenredig uit de quota, dus leveranciers stoppen daarmee eerder. Praktisch effect: R-410A en R-404A worden in 2026-2027 schaarser en duurder.
Wat moet ik vandaag al doen?
Inventariseer je installatie-portfolio op koudemiddel-type (welke installaties met R-410A/R-404A?). Plan vervangings-gesprekken met klanten waar het einde van levensduur in zicht is. Voor nieuwbouw: stuur naar R-32, R-454B of natuurlijke koudemiddelen (R-290, R-744).