GWP-waarden koudemiddelen: complete tabel + uitleg
GWP zegt hoeveel CO₂ één kilo koudemiddel evenaart als broeikasgas. Hier de GWP-waarden van de meest voorkomende types — plus waarom 't bepaalt wanneer je logboekplichtig bent.
"Wat is de GWP van R-32?" Of: "Hoe kom ik aan de GWP van R-454B?" Dat soort vragen zoekt elke monteur of koeltechnisch boekhouder met regelmaat op — meestal omdat een berekening rond CO₂-equivalent, logboekplicht of de F-gas-quota erop steunt. Hieronder de tabel met de meest gebruikte koudemiddelen, plus uitleg over hoe GWP wordt vastgesteld en waarom het in jouw administratie zo precies hoort.
Wat is GWP precies?
GWP staat voor *Global Warming Potential* — een factor die uitdrukt hoeveel sterker een kilogram van een gas opwarmt dan een kilogram CO₂, over een periode van honderd jaar. CO₂ heeft per definitie GWP 1; alle andere koudemiddelen worden daar relatief tegen afgezet. R-410A met een GWP van 2.088 betekent: één kilo die ontsnapt heeft hetzelfde klimaateffect als 2.088 kilo CO₂.
De waarden in de F-gassenverordening komen uit de IPCC AR4-rapporten en zijn vastgelegd in Annex I en II van Verordening 2024/573 zelf — de huidige verordening, die EU 517/2014 op 11 maart 2024 volledig heeft vervangen. Ook nieuwere koudemiddelen zoals R-454B en R-1234yf staan in die annexen.
Tabel — meest voorkomende koudemiddelen
De volgende waarden gebruikt Koldwerk intern voor élke CO₂-equivalent-berekening (lekcontrole-frequentie, logboekplicht, jaarrapport). Ze komen uit de bijlagen van Verordening (EU) 2024/573: bijlage I (IPCC AR4) voor de zuivere gefluoreerde stoffen, bijlage II voor de onverzadigde types zoals R-1234yf, en voor de mengsels de rekenmethode uit bijlage VI, toegepast op de component-GWP's uit die bijlagen. R-744 en R-290 zijn geen gefluoreerde broeikasgassen en staan daarom in geen van beide bijlagen — CO₂ is per definitie het referentiegas met GWP 1.
| Koudemiddel | GWP | Waar je het tegenkomt |
|---|---|---|
| R-744 (CO₂) | 1 | Natuurlijk koudemiddel; het referentiegas voor GWP. |
| R-290 (propaan) | 3 | Natuurlijk koudemiddel, een koolwaterstof. |
| R-1234yf | 4 | HFO; mobiele airco. |
| R-454B | 466 | A2L-mengsel; opvolger van R-410A in nieuwe warmtepompen. |
| R-32 | 675 | HFK, één component; veel gebruikt in airco en warmtepomp. |
| R-134a | 1.430 | HFK; lange tijd standaard in autoairco en commerciële koeling. |
| R-407C | 1.774 | HFK-mengsel; retrofit-koudemiddel. |
| R-410A | 2.088 | HFK-mengsel; jarenlang standaard in airco en warmtepomp. |
| R-404A | 3.922 | HFK-mengsel; veel toegepast in commerciële vries- en koelinstallaties, en één van de strengst gefase-downde types. |
Blends die je daarnaast tegenkomt
De tabel hierboven dekt de types die je het vaakst op een typeplaatje ziet, maar de centrale GWP-tabel van Koldwerk kent er meer. Deze mengsels staan niet zelf in bijlage I of II: hun GWP is het gewogen gemiddelde van de component-GWP's, berekend volgens de methode uit bijlage VI van Verordening (EU) 2024/573.
| Koudemiddel | GWP | Familie |
|---|---|---|
| R-513A | 631 | HFK/HFO-mengsel |
| R-448A | 1.387 | HFK/HFO-mengsel |
| R-449A | 1.397 | HFK/HFO-mengsel |
| R-407F | 1.825 | HFK-mengsel |
| R-452A | 2.140 | HFK/HFO-mengsel |
| R-507A | 3.985 | HFK-mengsel |
Per koudemiddel staat er een feitenblad met de samenstelling, de som achter de GWP en de vullingen waarop de lekcontroleplicht begint: zie het overzicht van koudemiddelen.
Waarom de exacte GWP er in je administratie toe doet
Drie concrete plekken waar één-cijfer-verschil grote consequenties heeft:
- Logboekplicht-grens. Of een installatie boven 5 ton CO₂-equivalent uitkomt, hangt direct af van de gebruikte GWP. Een installatie van 2,5 kg klinkt klein, maar bij R-404A (GWP 3.922) zit je al op 9,8 ton — ruim logboekplichtig.
- Frequentie van [lekcontroles](/kennisbank/lekcontrole-f-gassen-hoe-vaak-verplicht). De drempels van 5 / 50 / 500 ton bepalen of je elke 12, 6 of 3 maanden moet meten. GWP × vulling is het hele rekensommetje.
- STEK-jaarrapport en BRL-100-audit. De jaaropgave van emissies (lekverlies × GWP) komt direct uit deze tabel. Werk je met een verouderde GWP-waarde, dan klopt je STEK-rapport niet en mismatch je met de officiële harmonisatie.
Verschil HFK, HFO, natuurlijk koudemiddel
GWP-waarden verschillen niet voor niets enorm tussen types. Drie families om uit elkaar te houden:
- HFK (hydrofluorkoolwaterstoffen) — R-32, R-410A, R-404A, R-134a. Hoge tot zeer hoge GWP. Dit is de groep die door de F-gas-phase-down jaarlijks in beschikbaarheid daalt.
- HFO (hydrofluoro-olefinen) — R-1234yf, en bestanddelen van blends zoals R-454B. Veel lagere GWP, ontwikkeld als HFK-vervanger.
- Natuurlijke koudemiddelen — R-290, R-744 (CO₂), ammoniak (R-717). GWP onder 5 of zelfs gelijk aan 1. Worden in nieuwe installaties steeds meer ingezet, mits brandbaarheid en druk hanteerbaar zijn.
Bron en versiebeheer
De bron van de waarden hierboven is Verordening (EU) 2024/573: bijlage I voor de zuivere gefluoreerde stoffen (IPCC AR4), bijlage II voor de onverzadigde (chloor)fluorkoolwaterstoffen, en bijlage VI voor de rekenmethode waarmee het GWP van een mengsel uit zijn componenten volgt. De samenstellingen van de mengsels zijn de ASHRAE-34-samenstellingen.
Binnen Koldwerk staan die waarden op één plek, en alle berekeningen — werkbon-flow, jaarrapport, audit-export — lezen daaruit. Elke waarde heeft een datum vanaf wanneer ze geldt: past de EU een bijlage aan, dan komt er een nieuwe waarde bij met een eigen ingangsdatum. Een al afgetekende werkbon houdt de GWP die gold op zijn uitvoerdatum, zodat een oude berekening niet met terugwerkende kracht verandert.
Hoe Koldwerk hier mee werkt
Bij elke installatie selecteer je het koudemiddel uit een lijst — de bijbehorende GWP wordt automatisch gekoppeld. De installatiebeheer-module toont direct de berekende CO₂-equivalent en de bijbehorende lekcontrole-frequentie; de koudemiddel-module gebruikt dezelfde GWP voor de jaarbalans en het STEK-rapport. Geen losse spreadsheet, geen risico op een verouderde waarde. Wat het kost staat op /prijzen.
Verder lezen
- Lekcontrole F-gassen: hoe vaak verplicht? — drempels uitgewerkt.
- Koudemiddel-balans: praktische gids — hoe GWP en mutaties samen één balans vormen.
- F-gassenverordening 2024/573 — wat 2024 op product-niveau verandert.
- Ben ik logboekplichtig? — reken het in 10 seconden uit.
Disclaimer: de GWP-waarden in dit artikel komen uit IPCC AR4 zoals vastgelegd in Annex I van Verordening (EU) 2024/573 (Annex II voor HFO's/HCFO's, deels op AR6-basis) — de huidige F-gassenverordening, die EU 517/2014 op 11 maart 2024 volledig heeft vervangen. De EU kan deze waarden in toekomstige herzieningen aanpassen — raadpleeg bij twijfel de actuele EUR-Lex-tekst.
Veelgestelde vragen
Wat betekent GWP bij een koudemiddel?
GWP (Global Warming Potential) drukt uit hoeveel sterker een kilo van een gas opwarmt dan een kilo CO₂, over een periode van honderd jaar. CO₂ heeft GWP 1; R-410A bijvoorbeeld GWP 2.088 — één kilo lekkage staat gelijk aan ruim twee ton CO₂.
Wat is de GWP van R-32?
De GWP van R-32 is 675, vastgelegd in Annex I van Verordening (EU) 2024/573 (IPCC AR4) — de huidige, geldende F-gassenverordening; de oudere EU 517/2014 is per 11 maart 2024 volledig ingetrokken. Een installatie met 7,4 kg R-32 zit op de logboekplicht-drempel van 5 ton CO₂-equivalent.
Wat is de GWP van R-410A?
De GWP van R-410A is 2.088. Dat is ruim drie keer zo hoog als R-32, daarom wordt R-410A onder de F-gas-phase-down versneld uitgefaseerd: vanaf 2027 mogen nieuwe split-airco's/warmtepompen (lucht-water) t/m 12 kW geen koudemiddel met GWP ≥150 meer bevatten — R-410A haalt die drempel niet.
Wat is de GWP van R-454B?
De GWP van R-454B is 466. Dat is een mengsel van R-32 en R-1234yf (een HFO), gepositioneerd als opvolger van R-410A in nieuwe airco's en warmtepompen.
Waar komen deze GWP-waarden vandaan?
Uit IPCC AR4-rapporten, vastgelegd in Annex I van Verordening (EU) 2024/573 zelf — de huidige F-gassenverordening, die EU 517/2014 op 11 maart 2024 volledig heeft vervangen. Nieuwere koudemiddelen (HFO's/HCFO's, zoals R-1234yf) staan in Annex II, deels op IPCC AR6-basis. Bij toekomstige herzieningen kan de EU de waarden actualiseren.