GWP-waarden koudemiddelen: complete tabel + uitleg
GWP zegt hoeveel CO₂ één kilo koudemiddel evenaart als broeikasgas. Hier de GWP-waarden van de meest voorkomende types — plus waarom 't bepaalt wanneer je logboekplichtig bent.
"Wat is de GWP van R-32?" Of: "Hoe kom ik aan de GWP van R-454B?" Dat soort vragen zoekt elke monteur of koeltechnisch boekhouder met regelmaat op — meestal omdat een berekening rond CO₂-equivalent, logboekplicht of de F-gas-quota erop steunt. Hieronder de tabel met de meest gebruikte koudemiddelen, plus uitleg over hoe GWP wordt vastgesteld en waarom het in jouw administratie zo precies hoort.
Wat is GWP precies?
GWP staat voor *Global Warming Potential* — een factor die uitdrukt hoeveel sterker een kilogram van een gas opwarmt dan een kilogram CO₂, over een periode van honderd jaar. CO₂ heeft per definitie GWP 1; alle andere koudemiddelen worden daar relatief tegen afgezet. R-410A met een GWP van 2.088 betekent: één kilo die ontsnapt heeft hetzelfde klimaateffect als 2.088 kilo CO₂.
De waarden in de F-gassenverordening komen uit de IPCC AR4-rapporten en zijn vastgelegd in EU 517/2014, Annex I en II. Nieuwere koudemiddelen (zoals R-454B en R-1234yf) staan in de aanvullende Annex van Verordening 2024/573.
Tabel — meest voorkomende koudemiddelen
De volgende waarden gebruikt Koldwerk intern voor élke CO₂-equivalent-berekening (lekcontrole-frequentie, logboekplicht, jaarrapport). Ze komen letterlijk uit EU 517/2014 Annex I, met IPCC-AR4 als bron:
- R-744 (CO₂): GWP 1 — natuurlijk, referentie-gas.
- R-290 (propaan): GWP 3 — natuurlijk koolwaterstof.
- R-1234yf: GWP 4 — HFO, mobiele airco.
- R-454B: GWP 466 — A2L-mengsel, opvolger van R-410A in nieuwe warmtepompen.
- R-32: GWP 675 — HFK, single-component, veel gebruikt in airco en warmtepomp.
- R-134a: GWP 1.430 — HFK, lange tijd standaard in autoairco en commerciële koeling.
- R-407C: GWP 1.774 — HFK-mengsel, retrofit-koudemiddel.
- R-410A: GWP 2.088 — HFK-mengsel, jarenlang standaard in airco en warmtepomp.
- R-404A: GWP 3.922 — HFK-mengsel, veel toegepast in commerciële vries- en koelinstallaties; één van de strengst gefase-downde types.
Voor nóg meer koudemiddelen (R-407F, R-448A, R-449A, R-513A) raadpleeg je rechtstreeks Annex I van EU 517/2014 of een actueel Kiwa-overzicht — daar staan ook de blends-met-mengverhoudingen.
Waarom de exacte GWP er in je administratie toe doet
Drie concrete plekken waar één-cijfer-verschil grote consequenties heeft:
- Logboekplicht-grens. Of een installatie boven 5 ton CO₂-equivalent uitkomt, hangt direct af van de gebruikte GWP. Een installatie van 2,5 kg klinkt klein, maar bij R-404A (GWP 3.922) zit je al op 9,8 ton — ruim logboekplichtig.
- Frequentie van [lekcontroles](/kennisbank/lekcontrole-f-gassen-hoe-vaak-verplicht). De drempels van 5 / 50 / 500 ton bepalen of je jaarlijks, halfjaarlijks of continu moet meten. GWP × vulling is het hele rekensommetje.
- STEK-jaarrapport en BRL-100-audit. De jaaropgave van emissies (lekverlies × GWP) komt direct uit deze tabel. Werk je met een verouderde GWP-waarde, dan klopt je STEK-rapport niet en mismatch je met de officiële harmonisatie.
Verschil HFK, HFO, natuurlijk koudemiddel
GWP-waarden verschillen niet voor niets enorm tussen types. Drie families om uit elkaar te houden:
- HFK (hydrofluorkoolwaterstoffen) — R-32, R-410A, R-404A, R-134a. Hoge tot zeer hoge GWP. Dit is de groep die door de F-gas-phase-down jaarlijks in beschikbaarheid daalt.
- HFO (hydrofluoro-olefinen) — R-1234yf, en bestanddelen van blends zoals R-454B. Veel lagere GWP, ontwikkeld als HFK-vervanger.
- Natuurlijke koudemiddelen — R-290, R-744 (CO₂), ammoniak (R-717). GWP onder 5 of zelfs gelijk aan 1. Worden in nieuwe installaties steeds meer ingezet, mits brandbaarheid en druk hanteerbaar zijn.
Bron en versiebeheer
GWP-waarden in deze tabel staan in src/lib/co2-eq.ts als enige bron van waarheid binnen Koldwerk; alle berekeningen — werkbon-flow, jaarrapport, audit-export — gebruiken dezelfde getallen. Als de EU Annex I aanpast (bijvoorbeeld bij overgang naar IPCC AR5 of AR6), wordt die wijziging op één plek doorgevoerd en automatisch in alle historische én nieuwe data toegepast.
Hoe Koldwerk hier mee werkt
Bij elke installatie selecteer je het koudemiddel uit een lijst — de bijbehorende GWP wordt automatisch gekoppeld. De installatiebeheer-module toont direct de berekende CO₂-equivalent en de bijbehorende lekcontrole-frequentie; de koudemiddel-module gebruikt dezelfde GWP voor de jaarbalans en het STEK-rapport. Geen losse spreadsheet, geen risico op een verouderde waarde. Wat het kost staat op /prijzen.
Verder lezen
- Lekcontrole F-gassen: hoe vaak verplicht? — drempels uitgewerkt.
- Koudemiddel-balans: praktische gids — hoe GWP en mutaties samen één balans vormen.
- F-gassenverordening 2024/573 — wat 2024 op product-niveau verandert.
- Ben ik logboekplichtig? — reken het in 10 seconden uit.
Disclaimer: de GWP-waarden in dit artikel komen uit IPCC AR4 zoals vastgelegd in Verordening (EU) 517/2014 Annex I en aanvullende handelingen onder Verordening (EU) 2024/573. De EU kan deze waarden in toekomstige herzieningen aanpassen (bijvoorbeeld bij overgang naar AR5/AR6) — raadpleeg bij twijfel de actuele EUR-Lex-tekst.