Bestaat de airconditioning-keuringsplicht nog in Nederland?
De oude 12 kW-keuringsplicht voor airco's is sinds 2020 vervangen door een 70 kW-drempel. Wat geldt er nu wél, en voor wie.
Op internet en in oudere offertes duikt nog regelmatig de "12 kW-regel" op: airconditioningsystemen boven dat vermogen zouden periodiek gekeurd moeten worden. Dat klopte ooit, maar niet meer op die manier. De keuringsplicht zelf is niet afgeschaft — de drempel is alleen fors verhoogd. Hieronder de actuele stand, met bron.
De oude regel: klasse 1 vanaf 12 kW
Onder de eerste versie van de EPBD (Energy Performance of Buildings Directive), zoals verwerkt in het Bouwbesluit 2012, gold een indeling in vermogensklassen voor airconditioningsystemen: klasse 1 (12-45 kW), klasse 2 (45-270 kW) en klasse 3 (>270 kW). Systemen vanaf 12 kW nominaal vermogen vielen daarmee al onder de keuringsplicht. Dit is de regel die nog rondzingt als "de airco-keuringsplicht".
De huidige regel: drempel naar 70 kW sinds 2020, gemeten per systeem
Sinds 10 maart 2020 is de indeling in klassen losgelaten en geldt één drempelwaarde: keuring is verplicht voor airconditioningsystemen (of gecombineerde verwarmings- en airconditioningsystemen) met een nominaal vermogen van meer dan 70 kW, aldus RVO.nl (opent in nieuw tabblad). Dat bevestigt ook NVKL (opent in nieuw tabblad), de branchevereniging voor koude- en luchtbehandelingtechniek.
Belangrijke nuance, expliciet zo gesteld op RVO's eigen FAQ-pagina: de 70 kW wordt op systeemniveau geteld, niet gesommeerd over alle systemen in een gebouw — en verwarmingssystemen en airconditioningsystemen worden daarbij apart beoordeeld. In één gebouw kan het verwarmingssysteem dus wél en het airconditioningsysteem niét (of andersom) onder de keuringsplicht vallen, ook als er meerdere kleinere, losse systemen in hetzelfde pand staan. Een typisch kantoor-VRF-systeem van 20-40 kW valt op systeemniveau niet onder de keuringsplicht — een woonhuis-split-airco van een paar kW nooit gevallen heeft.
De wettelijke basis staat (in ieder geval tot voor kort) in artikel 6.37 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), dat de eerdere bepaling uit het Bouwbesluit 2012 heeft opgevolgd, zo meldt IPLO.nl (opent in nieuw tabblad) (Informatiepunt Leefomgeving, de officiële rijksinformatiebron voor de Omgevingswet). Let op: onder de implementatie van EPBD IV verandert dit regime — het keuringsregime wordt getrapt (1× per 5 jaar voor 70 t/m 290 kWth, 1× per 3 jaar boven 290 kWth), en voor gebouwen met een Building Automation and Control System (GACS) vervalt de keuringsplicht sinds 1 januari 2026 voor systemen ≥290 kW (RVO.nl (opent in nieuw tabblad)). Check bij RVO of IPLO het actuele artikelnummer en regime voor jouw situatie — dit onderdeel is volop in beweging.
Frequentie en wie mag keuren
- Frequentie. Getrapt: 1× per 5 jaar voor systemen van 70 t/m 290 kWth, 1× per 3 jaar boven 290 kWth — met vrijstelling bij een geïnstalleerd GACS-systeem (verplicht vanaf 290 kW sinds 1 januari 2026). Controleer bij RVO/IPLO de actuele stand, want dit regime wijzigt momenteel.
- Wie voert het uit. Alleen een onafhankelijke, gekwalificeerde deskundige met een geldig diploma EPBD-A of EPBD-B airconditioningsystemen mag de keuring uitvoeren, conform de kwaliteitseisen in artikel 5.18 van de Omgevingsregeling.
- Registratie. De keuring moet binnen 4 weken na uitvoering geregistreerd worden via het portaal airco.epbd-keuring.nl.
- Handhaving. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor toezicht en controleren keuringsrapporten steekproefsgewijs. Concrete boetebedragen voor het ontbreken van een keuring worden niet genoemd op RVO.nl of IPLO.nl — controleer bij twijfel bij de eigen gemeente (bouw- en woningtoezicht) welke sanctie lokaal wordt toegepast.
Uitzonderingen op de keuringsplicht
Ook bij een systeem boven de 70 kW-drempel geldt de keuringsplicht niet altijd. IPLO.nl noemt drie situaties waarin een uitzondering kan gelden:
- Het systeem valt onder een lopend energieprestatiecontract waarin de prestatie al periodiek wordt gemonitord.
- Het systeem wordt beheerd door een energieleverancier of netbeheerder.
- Het gebouw heeft een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) dat aan specifieke eisen voldoet.
Of een concreet project onder een uitzondering valt, is maatwerk — dat beoordeel je per installatie, niet op basis van een algemene vuistregel.
Wat betekent dit voor jouw installatiebedrijf?
Voor de meeste MKB-installateurs die met split-airco's en kleinere VRF-systemen werken, verandert er in de praktijk weinig: de meerderheid van die installaties zat vroeger al aan de onderkant van klasse 1 en zit nu ruim onder de 70 kW-drempel per systeem, dus geen EPBD-keuringsplicht. Werk je wél aan grotere klimaatinstallaties (bijvoorbeeld bij utiliteitsbouw of grotere kantoorpanden), dan is het zaak per systeem — verwarming en airconditioning apart — het nominaal vermogen vast te stellen en te checken of er al een geldig keuringsrapport (max. 5 jaar oud) aanwezig is. Dat is iets anders dan de reguliere F-gassen-lekcontrole of het onderhoudslogboek — zie Lekcontrole F-gassen: hoe vaak verplicht? voor dat aparte traject. Een installatiebeheer-module die keuringsdata, certificaten en vervaldata per installatie vastlegt, voorkomt dat een EPBD-keuring net als een CO-keuring of ATP-keuring tussen wal en schip valt.
Disclaimer: Dit artikel geeft de stand van zaken op basis van RVO.nl, IPLO.nl en NVKL op het moment van schrijven. Regelgeving rond EPBD (ook toekomstige EU-wijzigingen, zoals EPBD IV) kan wijzigen. Vraag bij twijfel over een specifieke installatie een energieadvies aan of raadpleeg RVO.nl (opent in nieuw tabblad) rechtstreeks.